السيد الطباطبائي

232

اصول فلسفه رئاليسم ( فارسى )

شرايط جديد و وجود كامل‌تر ! و همچنين اگر نفى - موضوع در لحظه دوم را مبدأ قرار دهيم اثبات خواهد شد و نقطه پس از آن ( نفى نفى ) نفى مىشود و نقطه پس از آن - موضوع در لحظه چهارم - نفى نفى خواهد شد و به همين ترتيب سلسله تكامل درست مىشود . و بايد دانست كه در ظهور تكاملى از تخلل نفى در ميان اثبات و نفى نفى گريزى نيست ، زيرا تا اثبات نفى نشود ، نوبه به نفى نفى كه مصداق تكامل است نرسيده و اثبات در جاى خود ثابت مىماند . مثلًا تخم‌مرغ كه يكى از پديده‌هاى طبيعت و سرگرم تحول و تكامل است ، داراى فعليّتى است كه حافظ وضع حاضرش مىباشد و در عين حال مشتمل به قواى متضادى است كه با فعليّت خود مىخواهند فعليّت آن را منهدم ساخته فعليّت تازه‌ترى به آن دهند ، پس اگر تخم‌مرغ را مبدأ قرار دهيم . تخم‌مرغ اثبات است و در لحظه ديگر جوجه به عمل آمده و تخم‌مرغ را نفى مىكند و در لحظه سوم جوجه نفى شده و خود مرغ به وجود مىآيد كه نفى نفى تخم و نفى جوجه مىباشد . و همچنين گندم و ساقه گندم و خوشه گندم به ترتيب اثبات و نفى و نفىنفى هستند و به همين قياس . . . . اين دانشمندان مىگويند : با استقرار اين قانون در طبيعت منظره‌اى تازه در پيش ديدگان ما نمودار شده و مىبينيم كه در جهان طبيعت هيچ پديده‌اى عينيت و ثبات ندارد و مىبينيم وجود و عدم وجود - ضدين به اصطلاح ديالكتيك - با هم كمال آشنايى و يگانگى داشته جمع مىشوند و از اين روى فرهنگ امروز به افسانه اصالت عينيت و ثبات و استحاله اجتماع ضدين گوش نمىدهد . دانشمندان ماترياليست اين قانون را كه قانون « تكاپوى طبيعت » ناميده و پايه‌هاى سه‌گانه آن را گامى به نام تز ، آنتىتز ، و سنتز و گاهى اثبات ، نفى و نفىنفى و گاهى حكم ، ضدحكم و حكم مركب مىخوانند روى سه پايه استوار كرده و با نهايت اهميت كه به